Sosyal Medya

Güncel

Üsküp'e 'destek' ziyareti

Davutoğlu Makedonya’da Cumhurbaşkanı İvanov ve Başbakan Gruevski ile görüşecek. Türk azınlığın hükümetteki temsilcisi Türk Demokratik Partisi lideri Kenan Hasip ile bir araya gelecek. 400 milyon dolar olan ticaret hacminin 1 milyon dolara çıkarılmasının yolları aranacak.



Başbakan Ahmet Davutoğlu'nin iki günlük Makedonya ziyareti başlıyor. Zamanlaması açısından bu ziyaretin bir jest olduğu söylenebilir. Davutoğlu Başbakanlık görevini üstlendikten sonra ilk ağırladığı isim Makedonya Başbakanı Nikola Gruevski’ydi. 17 Eylül’de gerçekleşen ziyaretten sadece 3 ay sonra bu kez Davutoğlu Üsküp’e gidiyor. Her yıl 21 Aralık’ta gerçekleştirilen Türkçe Dil Bayramı kutlamalarına katılarak, hem ülkedeki Türk azınlığa, hem de Makedonya hükümetine ‘yanınızdayız’ diyecek.

Davutoğlu Makedonya’da Başbakan Gruevski ile ikili ve heyetler arası görüşmeden sonra Cumhurbaşkanı Ivanov ile biraraya gelecek. Başbakan’ın Türk Demokratik Partisi Lideri Kenan Hasip ile de görüşmesi bekleniyor. Davutoğlu ayrıca  Makedonya Türk Sivil Teşkilatları Birliği’nin (MATUSITEB) düzenleyeceği resepsiyona katılacak. 

Balkanlardaki ‘doğal müttefik’

Makedonya ve Türkiye geçmişten bu yana iyi ilişkilere sahip. Türkiye Makedonya’yı referandum ile bağımsızlığını kazandığı 1991 yılından itibaren anayasal ismi ile yani “Makedonya Cumhuriyeti” olarak tanıyan ilk ülkelerden biri oldu. Makedonya, 140 kadar ülke tarafından bu ismi ile tanınsa da, Yunanistan ile aralarındaki isim problemi yüzünden AB, BM ve NATO gibi uluslararası kurumlarda FYROM (Former Yugoslav Republic of Macedonia) olarak anılıyor. AB ve NATO üyeliği gerçekleşmeyen ülkenin en büyük destekçilerinden biri Türkiye. İki ülke arasındaki ilişkiyi Aljazeera’ye değerlendiren SETA Araştırmacısı Nedim Emin, ‘doğal müttefiklik’ olarak tanımlıyor. Türkiye açısından Makedonya, Müslüman Arnavutlar ve kendi soydaşı olan Türklerle ilişkisi nedeniyle doğal ve stratejik bir müttefik. Emin, “Makedonya’nın Yunanistan hışmına uğramaması için bölgeden bir güç desteğine ihtiyacı var ve bunu Türkiye’den sağlıyor.” dedi.

Davutoğlu Dışişleri Bakanlığı döneminden bu yana Balkanlarda Makedonya’yı ayrı bir yere koyuyor.  Nedim Emin bunun nedenini şöyle açıklıyor:

“Makedonya’yı ve Bosna Hersek’i Balkanlardaki istikrarın kaynağı olarak görüyor. Bu iki ülke Balkanlarda hala negatif barışın devam ettiği bir konumda. Dolayısıyla bu ülkelerle Davutoğlu’nun özel ilişki kurma ihtiyacı hissettiğini görüyoruz. Bu ülkelerdeki istikrarın, bölgesel istikrar adına önemli olduğunu bir çok yerde savunduğunu biliyoruz. Bu açıdan Davutoğlu bölgesel istikrara katkı  adına bu ülkelere ciddi şekilde destek verilmesi gerektiğini düşünüyor”

Bu bakış açısı Davutoğlu’nun sözlerine de yansımış durumda. Dışişleri Bakanlığı dönemindeki bir ziyaretindeki konuşması bunu gösteriyor:

"Makedonya’da, Makedonlar, Arnavutlar, Türkler, Yunanlar, Boşnaklar hep beraber huzur içinde yaşıyorlar. Makedonya bu özgürlüğü, bu müsamahayı, bu çok kültürlülüğü muhafaza ettikçe ebediyen Makedonya’yı her yerde savunacağız. Kim ne derse desin, Makedonya’yı adıyla anacağız.”

Türk azınlık Türkiye’yi Makedonya’ya bağlıyor

İngiltere Kent Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden Muzaffer Kutlay ise Türkiye’nin Balkanlar politikasında Makedonya’nın öneminin bir boyutuyla tarihten geldiğine dikkat çekiyor. İstanbul’dan önce fethedilen ve 524 yıl Osmanlı egemenliğinde kalan Üsküp, hâlâ Osmanlı şehri ruhunu taşıyor. Dolayısıyla tarihsel bağlar derin ve kuvvetli:

“Türk azınlığın varlığı Türkiye’yi doğal yollarla bu ülkeye bağlamaktadır. Ülkedeki Türk azınlığın nüfusu 100 bin dolaylarında, Türkçe konuşabilen nüfus ise 500 bin. Türkçe eğitim, siyasi temsiliyet, devlet kurumlarında istihdam gibi alanlarda Makedonya oldukça ilerleme kaydetmiştir. Ancak Makedonya’daki farklı etnik gruplar arasındaki ilişkiler halen kırılgandır. Ülkede istikrar ve güvenliğin sağlanması açısından Türkiye kendini sorumlu ve koruyucu hissetmektedir. Makedonya’nın kendi içinde bulunduğu siyasi atmosferi değerlendirirsek, Eylül’den bu yana devam eden hükümet-muhalefet krizi açısındanBaşbakan Davutoğlu’nun ziyareti hükümete destek anlamı da taşıyacaktır; bu açıdan önemlidir."

 

 

 

Muzaffer Kutlay Davutoğlu’nun bu ziyaretinde, Türkçe Dil Bayramı kutlamalarının “resmi bayram” olarak tanımlanmasının gündeme gelebileceğini düşünüyor:

“Balkanlarda yaşayan Türkler son bir yüzyılda savaşlar ve işgaller gördü; zülüm ve baskı altında tutuldu; Bulgaristan’da komünist rejim tarafından önce asimilasyon ve etnik temizliğe sonrasında ise zorunlu göçe tabi tutuldu. Tüm bunlara direnerek ana dillerini, kültürlerini, Türk örf ve adetlerini korudular. Bugün Makedonya’da en üst düzey katılımla Türk Dil Bayramı’nın kutlanıyor olması Türkiye’de hem siyasiler hem halk tarafından büyük bir takdir ve sevinçle karşılanmaktadır.”

Makedonya Türkleri 21 Aralık 1944’de kendi dillerinde eğitim hakkı kazandı. 2006 yılında 21 Aralık Makedonya'daki Türkler için "Türkçe Eğitim Günü Milli Bayramı" ilan edildi.

Türkiye üniversiteye destekten memnun

Türkiye’nin Makedonya’da önem verdiği bir başka proje ise Uluslararası Balkan Üniversitesi. Makedonya hükümeti üniversite için metrekaresi 1 Euro’dan 20 bin metrekare alan tahsis etti. Türkiye Makedonya Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı Hüseyin Bürge, ‘Balkanlardaki çiçek vazosu’ olacağını söylediği üniversiteye Sırbistan, Karadağ, Kosova gibi yakın ülkelerden öğrencilerin eğitim için gelmesinin önemli olacağını söyledi.

Ticaret hacminde hedef 1 milyar dolar

İki ülke arasındaki ticaret hacmi 400 milyon dolar civarında. Hedef uzun süredir 1 milyar dolara ulaşmak. Makedonya Başbakanı Gruevski ülkeye yabancı yatırım çekmek için yoğun çaba harcıyor. Eylül ayındaki ziyaretinde bu nedenle Türkiye’de İstanbul, Kocaeli, Eskişehir, Mersin ve Adana’ya da gitti. Araştırmacı Muzaffer Kutlay Davutoğlu’nun ziyaretinde ekonomik ilişkilerin yine önemli bir başlık olacağı görüşünde:  

“ Özellikle dış ticaret hacminin yükseltilmesi ve Türkiye menşeili şirketlerin yatırımlarının ülkede  arttırılmasına yönelik çabalar listenin ilk sıralarında yer alıyor. Makedonya tarafından Türk yatırımcılara tanınan vergi indirimleri, sürekli oturma izni gibi çeşitli teşviklerin yanı sıra Türkiye’de lisans eğitimini tamamlamış Makedonya Türklerinden Furkan Çako’nun 19 Haziran’da kurulan yeni hükümette Dış Yatırımlardan Sorumlu Devlet Bakanı olarak kabinede görevlendirilmesi Makedonya’nın bu meseleyi ne kadar önemsediğinin açık bir göstergesi.”

Nedim Emin de Balkanlar'da yatırım yapan Türk işadamlarının Makedonya’yı, hükümetin sorunların çözümüne yaklaşımından dolayı tercih ettiğini söyledi.

“Makedonya Başbakanı ve partisinin şöyle bir prensibi var, “Evet Makedonya’da sorunlar var, etnik  sorunlar var, ama biz ekonomik kalkınmayı entegrasyonu gerçekleştirir, toplumsal refahı sağlarsak bütün sorunlar biter” Dolayısıyla bu ivmeye ağırlık kazandırmak adına anlamlı bir ziyaret olarak görüyorum.”

Dostluk Grubu Başkanı Bürge de, Makedon Türk İş Adamları Birliği’nin (MATTO) Selanik’e 80 km. uzaklıktaki Gelgelya’da Organize Sanayi Bölgesi talebi olduğunu söyledi. Bürge işadamlarının Eximbank kredisi kullanarak bir ticaret bölgesi oluşturmaya çalıştıklarını belirtti.

Kaynak: Al Jazeera

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.

window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-57160306-1');
window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-57160306-1');