Sosyal Medya

Güncel

1000 yıl önce Orta Asya'da yaşayan evrensel dehâ Bîrûnî

Cemil Meriç "Bir Dünyanın Eşiğinde" kitabında, bulunduğu döneme adını veren Biruni'den şöyle bahseder: “Hint düşüncesinin ilk fatihi Harzemli bir Türk'tür. İslam dünyası ve brahmanlar arasındaki ilk köprü onun eseridir. El- Biruni'den bahsediyorum. Bin yıl önce yaşayan El- Biruni'den."



Adını bir yerlerden duyduğumuz fakat genç nesil olarak aslında hiç tanımadığımız, kimdir ve ne yapmıştır hiç bilmediğimiz biridir Biruni bizim için.

Büyük İslam alimlerinden olan Biruni'nin hayatına değinip 75 yıllık ömründe yaptıklarından ve insanlığın en büyük problemlerinden olan mutsuzluğun kaynaklarından bahsedeceğiz.

YaÅŸadığı çaÄŸa damgasını vurup " Biruni Asrı" denmesine sebep olan Biruni, 973 yılında bugün Özbekistan sayılan Harezm’de doÄŸdu.

1000 yıl önce Orta Asya'da yaşayan evrensel dehâ Bîrûnî ve insanları mutsuz eden 3 sebep

Küçük yaşta babasını kaybedince zor şartlarda annesi onu büyüttü.

1000 yıl önce Orta Asya'da yaşayan evrensel dehâ Bîrûnî ve insanları mutsuz eden 3 sebep
 

Daha çocuk yaÅŸta birçok konuyu öğrenmek için çılgınca hırs gösteren Biruni'yi fark eden bölgenin hükümdar ailesinden olan Ebu Nasr Mansur onun ilk hocasıdır.

17 yaşında eserler yazmaya başladı.

1000 yıl önce Orta Asya'da yaşayan evrensel dehâ Bîrûnî ve insanları mutsuz eden 3 sebep
 

11. yüzyılın önemli Müslüman hükümdarlarından Gazneli Mahmut Hindistan'a yaptığı seyahatlerde Biruni'yi yanında götürdü ve Hazine Genel Müdürlüğü'ne tayin etti.

"Bu armağan beni baştan çıkarır, bilimden uzaklaştırır."

1000 yıl önce Orta Asya'da yaşayan evrensel dehâ Bîrûnî ve insanları mutsuz eden 3 sebep
 

Gittiği yerde hemen yıldızı parlayan ve bilim alanında ki buluşlarıyla tanınan Biruni'ye Sultan Mesut fil yükü ile gümüş hediye edince, "Bu armağan beni baştan çıkarır, bilimden uzaklaştırır." diyerek bu hediyeyi geri çevirdi.

Alimin ölümü, alemin ölümü oldu ve...

1000 yıl önce Orta Asya'da yaşayan evrensel dehâ Bîrûnî ve insanları mutsuz eden 3 sebep
 

Yalnız İslâm âleminin değil tüm dünyada çağının en büyük bilgini olan Bîrûnî, 1051 yılında Gazne'de vefat etti.

75 yıllık ömründe yaptığı şeyler

1000 yıl önce Orta Asya'da yaşayan evrensel dehâ Bîrûnî ve insanları mutsuz eden 3 sebep
www.biruni.edu.tr

-GüneÅŸin yüksekliÄŸi ve ÅŸehrin boylamını hesapladı. 

-GüneÅŸin hareketlerinden, mevsimlerin ne zaman baÅŸladığını belirledi. 

-Dünya'nın çapını, bugünkü deÄŸere çok yakın olarak buldu. 

-Jeodezi biliminin kurucusu oldu. 

-Hindistan'dayken öğrendiÄŸi trigonometrinin astronomiden ayrı bir bilim olarak görülmesi gerektiÄŸini savundu. 

-Trigonometrik fonksiyonlarda yarıçapın birim olarak kullanılmasını önerdi. 

-Astronomi ve coÄŸrafya ölçümleri için birçok alet geliÅŸtirdi. 

-Orta ve Yakın DoÄŸu'da kullanılmakta olan takvim sistemlerini gösterdi. 

-Hindistan'ın erken Orta çaÄŸ bilimlerini betimleyerek, matematik, astronomi ve astrolojinin temellerini anlattı. 

-El-Kanunü'l-Mesudi kitabı ile ayrıntılı bir matematiksel coÄŸrafya eseri yazdı. 

-Ä°stihrâc el-Evtâr fî Dâire isimli kitabında Orta Asya'nın topoÄŸrafyasını belirledi. 

-Kitabü'I Cemahir fi Ma'rifeti Cevahir'de 50'nin üzerinde mineral, maden, metal, alaşım, porselen gibi maddeler hakkında detaylı bilgi verdi. 

-Kitabında, her bir maddenin, maddeleri birbirinden ayırt etmeye yarayan özgül ağırlıklarını gösterdi. 

-Ömrü boyunca incelediÄŸi bitkileri Kitâbü's-Saydele isimli kitabında listeledi ve doÄŸal ilaçların hangi hastalıklara iyi geldiÄŸini kapsamlı bir ÅŸekilde anlattı. 

-Newton'dan 700 sene önce, Netwon'un matematiksel olarak ispatladığı yer çekimi kuramı üzerine ilk fikirleri El-Biruni ileri sürdü. 

-GeliÅŸtirdiÄŸi teleskoplar ile gözlemleri sonucunda, gezegenlerin güneÅŸ etrafında döndüğünü doÄŸrulayan Galileo'dan 600 sene önce, 'dünyanın döndüğü' fikrini savundu. 

-Dünya dönüyorsa, aÄŸaçlar ve taÅŸların neden fırlamadığı sorusuna, merkezde bir çekicilik olduÄŸu ve her ÅŸeyin dünyanın merkezine düştüğü cevabını verdi. 

-Kuzey, Güney, DoÄŸu ve Batı'nın farklı noktalarda buluÅŸtuÄŸunu; denizlerin ardında bir karanın bulunduÄŸunu (Bugünkü Amerika) öngördü. 

-Kendisinden çok sonra gelen Newton, Toricelli, Copernicus, Galileo gibi bilim adamlarına ilham kaynağı oldu. 

 

Günümüzün en büyük problemlerinden olan 'mutsuzluÄŸun' Biruni’ye göre 3 kaynağı:

1000 yıl önce Orta Asya'da yaşayan evrensel dehâ Bîrûnî ve insanları mutsuz eden 3 sebep
 

1) İnsan yeryüzündeki yaratıkların en seçkinidir. Ancak insanlar kıskançlık nedeniyle birbirlerinin ellerinde olan nesnelere göz dikerler. Bu da toplumsal huzursuzluğa neden olur.

  •  
2) Kendi inancını, mezhebini ve kabilesini ötekilerden üstün görmek, insanlar arasında sürtüşmelere yol açmaktadır.
  •  
  •  

3) Hurafeler ve boş inançlar, insanlığın gelişmesini önlemekte ve anlaşmazlıklar doğurmaktadır.

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.