Yazar : 480 Ömer İdris Akdin - Arakan ya da Gözümüzden Çıkmayan Mertek
19 Ekim 2017 Perşembe

Arakan ya da Gözümüzden Çıkmayan Mertek

Ömer İdris Akdin

06-10-2017 10:40

Arakan ya da Gözümüzden Çıkmayan Mertek

-Herşeyden önce şunu bilmekle başlamak gerekiyor: Dünyayı yeniden yapılandırmaya çalışan Küresel Kapitalist Sistem, sizin etnik yapınız ya da ne denli dindar olduğunuz ile ilgilenmez. Onun üzerinde durduğu asıl konu yeni düzenin kuruluş sürecinde ne kadar kullanışlı olup olmadığınızdır.-

Bu fotoğraf gizlice girdiğimiz Bangladesh sınırında, büyük nehrin kıyısındaki kamplarda yaşam savaşı veren Arakan Müslümanlarının içinde çekildi (2014 yılı). Yeniden gündem olan bu sorun üzerine hakikatten yana bir kaç cümle kurmak hakkımızdır.

1. Uzak Asya'nın yeni enerji ve ticaret hattı Myammar üzerinde şekillenmektedir. Bu doğrultuda Myanmar  Devleti tavrını ABD ile kıyasıya rekabette olan Çin'den yana koymuştur (Bunlardan biri de şu an bulunduğum Kamboçya).

 2. İç karışıklıkların, etnik ve dini terminalleri kaşıyarak kargaşa ortamının yaşanması yalnız Myanmar için geçerli değildir. Bölge ülkeleri de aynı tehditle karşı karşıyadır ki bir yıla yakın bir zamanda Filipinler'in başına gelen de budur. Hatırlanacağı üzere Filipin Hükümeti ile uzun bir tarihi mücadele içinde olan Bangsamoro Adası Müslümanlarının arasında İHH'nında heyetinde yer aldığı barış görüşmeleri son safaya ulaşmıştı. Bir kaç yıldır Ebu Sayyaf Grubu olarak örgütlenen El Kaide civar adalarda bir çok silahlı eylem yaparak barışı sabote etmeye çalışmaktaydı. Son beş ayda daha da kötüyle karşı karşıya kalındı. Çeşitli kılıklarda bölgeye gelen bir grup Işıd ekibi inanılmaz silah gücü ile büyük çoğunluğunu müslümanların oluşturduğu Malawi kentini ele geçirdi. Buradaki Müslümanlar -ki 200 bin civarında- kendilerine düşmanlık besleyen Hristiyan kentlere sığınmak zorunda kaldı. Bu da yakında başka bir çatışma alanının ısıtıldığını göstermektedir. Bölgedeki arkadaşlardan aldığım bilgilere göre Bangsamoro'nun kadim ve meşru gücü MILF (Moro İslami Selamet Cephesi) şu anda yıllardır savaştığı Filipin Ordusu'na yardımcı olarak bölgede hareket ediyor. Peki asıl sorun ne? Yine ABD'ye rest çeken Filipinler Hükümeti'nin her alanda Çin ile işbirliği söz konusu.

3. Diğer yandan Çin-Amerika çatışmasında Çin gerçekten rahat mı? Elbette hayır. Doğu Türkistan sorunu yakın bir zamanda oldukça alevlendirilecek gibi görünüyor. Binlerce Doğu Türkistanlı gencin Afganistan'daki kamplarda eğitilerek Irak ve Suriye Elkaidesi'nde aktif olduğu ve bunların bir bölümünün de Işıd saflarında mücadele ettiği düşünülürse Çin ve orada yaşayan Müslümanlar açısından durum çok kritik bir noktaya varabilir.

4. Gelelim Myanmar Devleti'nin Müslüman bölgesi olan Arakan'da neler oluyor sorusuna: Meselenin derin tarihi geçmişi var. Diğer adı Rohinyalılar olan Müslümanlar vatandaş dahi sayılmamaktadır ve kimlik kartları yoktur. Ülke uzun süre diktatörlük ile yönetildikten sonra oluşturulmaya çalışılan demokratik yönetimin başında yıllarını cezaevinde geçirmiş bir hanımefendi (Aung San Suu Kyi) bulunuyor (Bununla ilgili 'Burma'nın Gözyaşları' filmini tavsiye ederim). Arakan sorununa gerçekçi çözüm önerilerinin BM gözetiminde tartışıldığı barış ve yeniden yapılanma çağrısının yapıldığı geçtiğimiz bir kaç ayda birden şiddetin tırmandırıldığını ve devletin onlarca karakoluna silahlı baskınlar düzenlenerek onlarca asker ve polisin katledildiğini görüyoruz. Peki makul bir çözüme yaklaşıldığı bir dönemde rejimin kolluk kuvvetlerini hınçla Müslümanların üzerine yönelten vakıa ne? Bir kaç yıl önce El Kaide bağlantılı silahlandırılmış grupların gövde gösterisine şahit oluyoruz Arakan'da. Daha sonra Londra merkezli şiddet ve manipülasyon sürecini devralan Rohinya Ulusal Ordusu'nun içeride ve dışarıdaki operasyonları ile iş çığırından çıkarılıyor. El Kaide'nin hızlı bir biçimde Işıd'a dönüştürülebileceği gözününe alındığında durum daha da berraklaşıyor. Myanmar'ın, Burma olarak anıldığı zamanlarda oluşan derin yapısı ile bölgedeki zengin doğalgaz yataklarının keşfi birleştiğinde klasik oyun devreye giriyor.

Büyük devletlerin kapışma alanı olmaya aday bir devlet olarak Myanmar ve diğer bölge ülkeleri, Suriye ve Irak'ta denenen kullanışlı kartla karşı karşıya. Düşünsenize Suriye'de tahmili savaş başlamadan önce ne tür senaryolar kaleme alınıp görsel ve yazınsal medyada işlenmişse Arakan'da da olan o. Cihat naraları ile ülkenin yüzde onluk kesimini oluşturan Rohinyalı Müslümanlara ABD ve İngiltere tarafından devlet vadediliyor. Elbette böyle bir devlet sürecinde iki şey olacak. Oradan buradan toplanan cihatçılar bölgede kutsal savaşa girilecekler ve Türkiye gibi ülkelerdeki hemcinsleri bunu marşlar ve yalan yanlış çığırtılarla destekleyecek. İkincisi Suriye'de Irak'ta olduğu gibi kahır çeken yine mazlumlar olacak.